CZaPY

Jak czytać C(zęsto)Za(dawane)Py(tania):

Najpierw cytowane jest pytanie z ankiety przeprowadzonej przed HAL 2016 (kursywą), następnie sformułowana jest możliwie krótka odpowiedź (czcionką pogrubioną), na końcu następuje uzasadnienie z odwołaniem się do podstawy prawnej. Nazwę aktu można znaleźć na liście przypisów bibliograficznych, poniżej ostatniego pytania. Przypisy są numerowane liczbami w nawiasach kwadratowych. Na samym dole znajdują się krótkie wskazówki dotyczące czytania aktów prawnych (np. rozwijania skrótów itp).

Kto musi mieć badania na nosicielstwo na obozie samodzielnym z własną kuchnią. Jeśli ja [mam] te badania sprzed 3-4 lat to czy są aktualne?

Kucharz, komendant, kwatermistrz, zaopatrzeniowiec. Badania na nosicielstwo w zasadzie są ważne bezterminowo, przy czym tak naprawdę wymagane jest orzeczenie lekarskie (lub wpis do tzw. książeczki sanepidu), wydawane na podstawie wspomnianego badania. Orzeczenie takie może mieć określoną datę ważności.

Art. 59, ust. 2 ustawy [1] mówi, że: Osoba pracująca w styczności z żywnością powinna uzyskać określone przepisami o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi orzeczenie lekarskie dla celów sanitarno-epidemiologicznych o braku przeciwwskazań do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia na inne osoby.

Ustawa [2], mająca precyzować, kto powinien podlegać badaniu i jaki to typ badania powinien być, odwołuje się do rozporządzenia ministra, które dotychczas nie zostało wydane (a poprzednie zostało unieważnione), w związku z czym zapisy prawa nie są jasne. Niemniej jednak instrukcja GIS [7] dotycząca obozów pod namiotami precyzuje (par. 6, ust. 3 i 4), że badania powinny posiadać osoby przygotowujące i transportujące żywność. Okręg przyjmuje, że są to: kucharz/kucharka (jeżeli jest zatrudniona), komendant, kwatermistrz oraz zaopatrzeniowiec (jeżeli jest to oddzielna osoba) – jest to interpretacja akceptowana przez znaczącą większość powiatowych Sanepidów. W uzasadnionych przypadkach (np. brak styczności z żywnością, bardzo mały obóz itp.) Zarząd może ograniczyć to wymaganie do jednej osoby. Orzeczenie lekarskie o zdolności lub przeciwwskazaniach do wykonywania określonych prac wystawia na podstawie wyników badań lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (zgodnie z art. 55, ust. 2a ustawy [3] jest to prawie każdy lekarz w przychodni) lub wykonujący zadania służby medycyny pracy. Zwyczajowo chodzi tu o wynik badania na nosicielstwo pałeczek Salmonella i Shigella, które z próbek kału wykonują uprawnione laboratoria (np. wojewódzkie stacje Sanepidu i inne). Badanie te są ważne do czasu przebycia choroby, czyli domyślnie bezterminowo. Orzeczenie lekarskie/wpis do książeczki może mieć podaną datę następnego badania. Jeżeli takowa jest wpisana, należy po jej upływie powtórnie udać się z tymi samymi wynikami badań do lekarza w celu uzyskania kolejnego wpisu. Jeżeli na orzeczeniu nie ma daty następnego badania, jest ważne bezterminowo. Doświadczenie pokazuje, że wyżej wymienione orzeczenie/wpis może także pełnić funkcje orzeczenia o braku przeciwwskazań do pełnienia funkcji wychowawcy i kierownika wypoczynku.

Dlaczego jest wprowadzony limit miejsc na obozie, jeżeli niektóre drużyny nie mają przez to obozu?

Limit liczebności obozu wprowadzony jest w trosce o jakość wyjazdów. Wynika on z głębokiego przekonania komend Chorągwi, że na zbyt dużym obozie traci się wiele możliwości wychowawczego oddziaływania. Zarząd Okręgu i komendy Chorągwi dokładają wszelkich starań, żeby mimo limitu wszystkie jednostki mogły uczestniczyć w HAL.

Jednym z głównych celów harcerstwa jest kształtowanie samodzielności. W tym zakresie trudno o lepszy stymulator rozwoju, niż naturalna w warunkach obozowych konieczność zapewnienia sobie bytu, w tym budowa infrastruktury mieszkalnej, sanitarnej i kuchennej, a także pełnienie służb (przede wszystkim służby kuchennej). Im większy obóz, tym proporcjonalnie mniej tego typu obowiązków przypada na jednego harcerza, tym samym odnosimy mniejszą korzyść wychowawczą. Drugim ważnym argumentem przemawiającym na korzyść małych obozów jest zwiększony wybór miejsc obozowych – takie na dwa kręgi namiotowe można znaleźć w prawie każdym nadleśnictwie, także w okolicach niezwykle atrakcyjnych pod względem krajoznawczym, kulturowym, poza zasięgiem sieci komórkowej etc. Ponadto duże zgrupowanie generuje wiele problemów organizacyjnych niespotykanych w mniejszej skali np. zaopatrzenie, kwestie przeciwpożarowe, nieczystości itp. Nie bez znaczenia jest też wpływ na środowisko naturalne – lord Baden-Powell powiedział, że „po zakończenia obozu winniście pozostawić po sobie te dwie rzeczy: 1. nic, 2. podziękowanie dla właściciela gruntu.”, a to w przypadku dużego obozu jest niezwykle trudne. Ograniczamy się do tych trzech argumentów, ze względu na założenie zwięzłości odpowiedzi, niemniej jednak zachęcamy do dyskusji i poszukiwania materiałów związanych z tym tematem.

Czy staż wychowawczy liczy się od zdobycia stopnia pwd., czy od zdobycia uprawnień wychowawcy kolonijnego? Dlaczego?

Staż wychowawczy związany jest z wykonywaniem pracy z dziećmi i młodzieżą, czyli z pełnieniem funkcji wychowawczej. Samo posiadanie uprawnień wychowawcy kolonijnego nie ma tu nic do rzeczy. Ponadto trudno stwierdzić, że osoba pełniąca trzy razy funkcję wychowawcy na obozie (np. w trzech kolejnych latach) posiada trzyletni staż (raczej trzymiesięczny). Stąd Okręg wystawia stosowne zaświadczenie każdemu, kto jest czynnym instruktorem przez co najmniej 3 lata.

Art. 92p ust. 1 pkt 5 ustawy [4] nakłada na kierownika wypoczynku wymaganie: posiada co najmniej trzyletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań dydaktyczno-wychowawczych lub opiekuńczo-wychowawczych, uzyskane w okresie ostatnich 15 lat. (Z tego wymogu zwolnieni są instruktorzy w stopniu co najmniej podharcmistrza na podstawie art. 92p ust. 4 tejże ustawy). W harcerstwie wykonywanie przywołanych w ustawie zadań sprowadza się do pełnienia funkcji wychowawczych. Zgodnie z regulaminem służby instruktorskiej ZHR pełnienie funkcji wychowawczej jest warunkiem wpisania na listę czynnych instruktorów. Zatem instruktor czynny przez okres trzech lat z całą pewnością odbył wymagany staż. Potwierdza to Ministerstwo Edukacji Narodowej w odpowiedzi udzielonej na zapytanie ZHR:

„Za pracę tego rodzaju uznaję się pracę z dziećmi i młodzieżą w różnego typu placówkach, klubach sportowych, ośrodkach socjoterapeutycznych, świetlicach środowiskowych, domach kultury itd. Pracę tego rodzaju wykonuje także instruktor harcerski opiekujący się całorocznie grupą harcerzy, przygotowujący i realizujący program w ramach zbiórek harcerskich, pełniący funkcję wychowawcy w ramach wyjazdów. Zatem instruktorzy w stopniu przewodnika mogą udokumentować swoją pracę poprzez uzyskanie zaświadczenia od terenowych lub ogólnopolskich władz Związku (…).” [5].

Dlaczego wychowawca musi mieć [zaświadczenie o niekaralności z] KRK i kto stawia taki wymóg?

Wymóg ten jest sformułowany w ustawie o systemie oświaty, która reguluje podstawowe kwestie „wypoczynku”. Clara non sunt interpretanda – intencje ustawodawcy zdają się być oczywiste, zwłaszcza po analizie sformułowania przepisu, które wymienia listę przestępstw dyskwalifikujących osobę jako wychowawcę i kierownika wypoczynku.

Ustawa [4], art. 92p ust. 1: Kierownikiem wypoczynku może być osoba, która:

nie była karana za umyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, przestępstwo przeciwko rodzinie i opiece, z wyjątkiem przestępstwa określonego w art. 209 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 – Kodeks karny (…), przestępstwo określone w rozdziale 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 o przeciwdziałaniu narkomanii (…) albo wobec której nie orzeczono zakazu prowadzenia działalności związanej z wychowywaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub opieką nad nimi lub zakazu przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu;

Ustęp drugi wyżej wymienionego artykułu podaje, że ten sam warunek musi spełniać także wychowawca. W przytoczonym kontekście spójnik „albo” należy rozumieć tak, że spełnione muszą być oba wymienione warunki (i niekaralność i brak orzeczonego zakazu). Potwierdzeniem spełnienia ustawowych warunków jest zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego (zazwyczaj z pieczątką „Nie figuruje w KRK”). Przedstawienie tego potwierdzenia organizatorowi (Okręgowi) też jest wymagane ustawą – w tym samym artykule ust. 8 brzmi:

W celu potwierdzenia spełniania warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1: 1) kandydat na kierownika lub wychowawcę wypoczynku jest obowiązany przedstawić organizatorowi wypoczynku informację z Krajowego Rejestru Karnego; informacja ta zachowuje ważność przez okres 12 miesięcy od dnia jej wydania; (…).

Wymóg ten obowiązuje od 2014 roku na mocy ustawy [4], po wprowadzeniu nowelizacji z dnia 04.04.2014. Dla przypomnienia wolontariusze – kandydaci na funkcje wychowawcy i kierownika wypoczynku są zwolnieni z opłaty za wydanie KRK na podstawie art. 24 ust. 1a ustawy [6]. Aby skorzystać z tego przywileju, trzeba przedstawić zaświadczenie (wystawiane przez Okręg) o wolontarystycznym pełnieniu funkcji.

Co z tym sanepidem? Kiedy musimy się z nim kontaktować i co dokładnie badać?

Zaleca się nawiązać kontakt z Sanepidem w celu ustalenia terminów badania wody oraz poczynienia ewentualnych ustaleń w sprawie stosowania Instrukcji Sanitarnej GIS z czerwca 2016 roku. Zazwyczaj ujęcie wody pitnej bada się raz, przed rozpoczęciem użytkowania, a wodę w miejscu przeznaczonym do kąpieli dwa razy, raz w przeciągu dwóch tygodni przed obozem i raz w trakcie jego trwania.

Od 2010 roku, kiedy została zniesiona karta kwalifikacyjna obiektu nie ma obowiązku kontaktu organizatora z właściwą miejscu Powiatową Stacją Sanitarno-Epidemiologiczną Państwowej Inspekcji Sanitarnej (PSSE PIS – zwyczajowo sanepid) na etapie przygotowań do obozu. Niemniej jednak jest dość powszechną, ze wszech miar korzystną, praktyką, aby odpowiednio wcześnie zadzwonić, a najlepiej odwiedzić osobiście, pobliski miejscu obozu sanepid. Np. po to, by zapytać, czy Oddział Higieny Dzieci i Młodzieży oraz Oddział Higieny Żywienia mają jakieś wymagania odnośnie organizacji obozu ponad to, co jest zawarte w Instrukcji sanitarnej GIS [7] (nawiązanie kontaktu jest też zalecane w par. 2 tej instrukcji) oraz by umówić się na przeprowadzenie badania wody. Rozmowę warto zacząć od wypytania np. o historię miejsca obozowego (kąpielisko, inne kąpieliska nad tym samym jeziorem – czy funkcjonują, czy stan wody jest monitorowany, studnia – czy jest, czy były problemy z jakością wody w przeszłości itp).

W niektórych jednostkach na pobranie próbek wody przyjeżdżają pracownicy służbowym samochodem, czasami trzeba się umówić, że się ich zawiezie osobiście (jest to okazja do nawiązania kontaktu), a czasami próbki można pobrać samemu i dostarczyć je na badanie. Badanie wody dotyczy dwóch obszarów: a) ujęcia wody pitnej oraz b) miejsca wykorzystywanego do kąpieli.

Odnośnie a) Instrukcja [7] w par. 7 wskazuje jak obóz może być zaopatrywany w wodę i jakie wymagania powinna ona spełniać. W przypadku ujęcia wody wymagane jest wykonanie badania oceniającego przydatność do spożycia (szczegóły opisano w rozporządzeniu [9]). Badania wykonują uprawnione laboratoria, a pobrać próbkę można albo samodzielnie, albo z pomocą pracownika Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jest też prawdopodobne, że zrobi to studniarz, jeżeli zlecimy wywiercenie studni. Najlepiej ustalić termin i tryb poboru próbki z Powiatową Stacją Sanitarno Epidemiologiczną, żeby uniknąć nieporozumień i nieprzyjemnych sytuacji.

Odnośnie b): Art. 34d ustawy [8] mówi że:

Organizator miejsca wykorzystywanego do kąpieli wykonuje badanie jakości wody nie wcześniej niż 14 dni przed dniem rozpoczęcia jego funkcjonowania oraz przynajmniej raz w trakcie jego funkcjonowania, a także każdorazowo w przypadku wzrokowego stwierdzenia zanieczyszczeń niekorzystnie wpływających na jakość wody i mogących stanowić zagrożenie zdrowotne dla kąpiących się tam osób. (…), zazwyczaj kwestia badania wody wykorzystywanej do kąpieli jest przez sanepid traktowana mniej priorytetowo.

Które z przepisów organizacji obozu wewnątrz Okręgu nie są wymagane przez Kuratorium Oświaty?

Do obowiązków Kuratorium Oświaty należy kontrola tylko niektórych wymagań sformułowanych w różnych aktach prawnych. Innymi zajmuje się Państwowa Inspekcja Sanitarna, jeszcze innymi Państwowa Straż Pożarna itd. Jeżeli chodzi o to, które z okręgowych wymagań dotyczących organizacji obozu nie wynikają z przepisów zewnętrznych, to poza narzuceniem pewnych terminów i wymaganiami ściśle wewnętrznymi (np. zatwierdzenie merytoryczne, koszty pośrednie itp.) praktycznie takich nie ma. Regulacje obozowe w znaczącej większości wynikają z zapisów ustaw, rozporządzeń różnych ministrów, zaleceń Głównego Inspektora Sanitarnego i innych aktów prawnych stanowionych przez władze państwowe. Pracujemy nad komentarzem do wymogów obozowych, który będzie zawierał odwołanie do podstawy prawnej i krótkie uzasadnienie każdego wymagania.

Najważniejszym aktem prawnym obejmującym kwestię obozów jest znowelizowana w październiku 2015 ustawa o systemie oświaty [4], która definiuje pojęcie wypoczynku, to kto może być organizatorem oraz ogólnie co musi być w trakcie wypoczynku zapewnione, a także jakie wymagania powinno spełniać miejsce, kadra i organizator (artykuły 92a-92t). W dalszej kolejności rozporządzenie MEN w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży [10], które precyzuje niektóre z wyżej wymienionych kwestii oraz określa na przykład wzór karty uczestnika itp. Następnie Instrukcja sanitarna dotycząca obozów pod namiotami Głównego Inspektora Sanitarnego z czerwca 2016 [7], która reguluje większość spraw związanych z higieną i żywieniem. W dalszej kolejności także inne akty prawne np. ustawy i rozporządzenia związane z kąpielą, zdrowiem, gospodarowaniem nieczystości itp.

Pracujemy nad komentarzem do wymagań, które będzie zawierało odwołanie do podstawy prawnej i odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania. W przypadku nielicznych wymagań „nadprogramowych”, ustalonych przez Związek lub Okręg pojawi się tam uzasadnienie metodyczne (zazwyczaj wymagania te podyktowane są względami wychowawczymi, co do których panuje ogólna zgoda).

Czy da się jakoś mądrze ominąć wymóg dwóch ratowników wodnych?

Jak według przepisów powinno być wyposażone miejsce wykorzystywane do kąpieli?

Czy obóz obowiązuje Rozporządzenie MSW z dnia 27 lutego 2012 r. w sprawie wymagań dotyczących wyposażenia wyznaczonych obszarów wodnych (…)? Jeśli tak, to czy za „ratownicze łodzie wiosłowe” może służyć ponton? Czy to oznacza, że na obozie niezbędna jest butla z tlenem?

Wymóg dwóch ratowników wodnych jest jasno zdefiniowany w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych. Kolejne rozporządzenie tegoż ministra, przytoczone w pytaniu, określa jak powinno być wyposażone miejsce wykorzystywane do kąpieli. Więcej szczegółów można znaleźć w komentarzu poniżej oraz we wskazanych tekstach źródłowych.

Żeby zrozumieć zapisy prawa, należy zacząć od definicji i tak: ustawa [8] definiuje pojęcie „kąpieliska” oraz „miejsca wykorzystywanego do kąpieli”. W myśl ustawy „miejsce wykorzystywane do kąpieli” to wydzielony i oznakowany fragment wód powierzchniowych, niebędący kąpieliskiem i wykorzystywany do kąpieli, podczas gdy kąpielisko ma bardziej trwały charakter i musi spełniać więcej wymagań). Zatem w przypadku przeważającej części obozów i kolonii dotyczy nas pojęcie drugie. Z kolei ustawa [11] podaje co to jest „wyznaczony obszar wodny” – pojęcie to dotyczy także „miejsca wykorzystywanego do kąpieli”.

Art. 8, 9 i 10 ustawy [11] obligują MSWiA do wydania rozporządzenia o minimalnej liczbie ratowników wodnych, oznakowaniu i wyposażeniu wyznaczonego obszaru wodnego. Co ciekawe art. 34g ustawy [8] obliguje Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, które także regulować będzie sprawę oznakowania kąpielisk i miejsc przeznaczonych do kąpieli. Minister Spraw Wewnętrznych wydał stosowne rozporządzenia odpowiednio 23 stycznia 2012 [12], 6 marca 2012 [13] i 27 lutego 2012 [14], zaś Minister Zdrowia 28 kwietnia 2011 [15].

Rozporządzenie [12] jasno stwierdza (par. 2, ust. 2), że: Ustala się minimalne wymagania dotyczące liczby ratowników wodnych zapewniających stałą kontrolę wyznaczonego obszaru wodnego: (…), w miejscach przeznaczonych do kąpieli – dwóch ratowników wodnych; (…) (prawdopodobnie powinno być użyte słowo „wykorzystywanych” w miejsce „przeznaczonych”, zgodnie z terminologią przyjętą w ustawie).

Jeżeli chodzi o wyposażenie, to w obozowym przypadku reguluje to par. 2 ust. 2 rozporządzenia [14]: Miejsce wykorzystywane do kąpieli wyposaża się w: 1) ratownicze łodzie wiosłowe – jedna na każde 100 m linii brzegowej; 2) koło ratunkowe z linką nietonącą – jedno na każde 50 m linii brzegowej, umieszczone w pobliżu lustra wody; 3) żerdzie ratunkowe – w miejscach wykorzystywanych do kąpieli posiadających pomosty stałe lub pływające – dwie sztuki; 4) linę asekuracyjną o długości minimum 80 m na kołowrotku lub w zasobniku linowym – jedna na każde 100 m linii brzegowej; 5) akustyczny sygnał alarmowy typu gwizdek, gong, dzwon lub syrena – po jednej sztuce na każdym stanowisku ratunkowym; 6) rzutki ratunkowe – po jednej sztuce dla każdego ratownika wodnego; 7) lornetkę – jedna sztuka; 8) zestaw do nurkowania (płetwy, maska, fajka) – po jednym komplecie dla każdego ratownika wodnego; 9) maszt wraz z kompletem flag; 10) sprzęt medyczny, leki i artykuły sanitarne. Przy czym spotkać się można z interpretacją, wedle której ratownicza łódź wiosłowa, koło ratunkowe z linką nietonącą oraz lina asekuracyjna na kołowrotku nie są konieczne, ze względu na znacznie mniej niż 100 m linii brzegowej. W razie czego słownik PWN podaje następującą definicję pontonu: «gumowa, napełniana powietrzem łódź wiosłowa o owalnym kształcie», co powinno rozwiewać ewentualne wątpliwości. Nie jest potrzebna także butla tlenowa, gdyż zestaw do nurkowania dla ratownika jest zdefiniowany jako: płetwy, maska, fajka. Wypada jeszcze dodać, że o kąpieli w kontekście obozów wspomina par. 5 ust. 2 pkt 7 rozporządzenia [10], najbardziej prawdopodobną interpretację można streścić tak, że nie wolno się kąpać poza „wyznaczonymi obszarami wodnymi”.

Jakie zabezpieczenie medyczne (lekarz, ratownik medyczny, pielęgniarka, ratownik KPP) MUSI być na obozie? Czy zamiast tych osób wystarczy umowa ze szpitalem? Z jakich przepisów to wynika?

Kto może pełnić funkcję pielęgniarki?

Ustawa przewiduje dwa sposoby zapewnienia opieki medycznej, poprzez zatrudnienie odpowiednio wykwalifikowanej osoby lub poprzez zapewnienie dostępu do usług systemu opieki zdrowotnej. Instrukcja Głównego Inspektora Sanitarnego precyzuje: zapewnienie opieki medycznej polega na stworzeniu warunków do szybkiego udzielenia fachowej pomocy medycznej w razie potrzeby. Obowiązek zatrudnienia opieki „stacjonarnej” jest narzucony przez Naczelnictwo ZHR, ze względu na interpretacje przepisów GIS. Równocześnie Instrukcja nakładająca to wymaganie określa przypadki, w których opieka może być zapewniona w inny sposób, a uchwała Zarządu Okręgu, na mocy tej samej instrukcji, przypadki te rozszerza. Umowa ze szpitalem jest zbędna dlatego, że ustawa o świadczeniach zdrowotnych zobowiązuje szpital do udzielenia pomocy w nagłych wypadkach. Przez odpowiednio wykwalifikowaną osobę rozumie się: lekarza, pielęgniarkę lub ratownika medycznego (przy czym doświadczenie obozowe wskazuje, że zazwyczaj najlepiej w warunkach obozowych odnajdują się ci ostatni).

Ustawa [4] w art. 92c ust. 2 pkt 3 stanowi, że:

organizator wypoczynku zapewnia: (…) dostęp do opieki medycznej: a) w ramach świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych [3] (…) lub b) na podstawie umowy zawartej z lekarzem, pielęgniarką lub ratownikiem medycznym;. Ponadto par. 36 instrukcji GIS [7] precyzuje: 1. Uczestnikom obozu należy zapewnić dostęp do opieki medycznej. Zapewnienie opieki medycznej polega na stworzeniu warunków do szybkiego udzielenia fachowej pomocy medycznej w razie potrzeby. 2. Organizator wypoczynku ocenia konieczność zapewnienia w miejscu wypoczynku obecności osoby mogącej udzielać świadczeń zdrowotnych, posiadającej wymagane kwalifikacje potwierdzone odpowiednimi dokumentami (np. lekarz, pielęgniarka, ratownik medyczny), biorąc w szczególności pod uwagę odległość od zakładu opieki zdrowotnej (przychodni, szpitala).

Bazując na tych przepisach związkowa Instrukcja [16] w par. 9 ust. 1 lit. f) formułuje wymaganie zapewnienia opieki poprzez zatrudnienie na obozie lekarza, ratownika lub pielęgniarki, pozostawia jednak komendantom obozów o liczbie uczestników mniejszej niż 30 możliwość decyzji o rezygnacji z tego sposobu, a Okręgom możliwość ewentualnego podniesieniu granicznej liczby osób. Okręg Mazowiecki uchwałą [17] podniósł graniczną liczbę osób do 50 oraz zaznaczył, że w szczególnych przypadkach (np. kolonia zlokalizowana w bezpośredniej bliskości szpitala) komendant może zapewnić opiekę medyczną w sposób przewidziany w art. 92c ust. 2 pkt 3 lit. a) po spełnieniu dodatkowych warunków.

Jeżeli chodzi o uprawnienia osób zatrudnianych w celu zapewnienia opieki medycznej na miejscu obozu, to ustawa jasno definiuje, że może być to lekarz, pielęgniarka lub ratownik medyczny.

Zarówno lekarz jak i pielęgniarka powinni legitymować się prawem wykonywania zawodu (szczegóły w art. 4 i 24 ustawy [18] oraz art. 5-5c ustawy [19]), natomiast uprawnieniem ratownika medycznego jest dyplom ukończenia stosownej szkoły policealnej lub studiów pierwszego stopnia.

Dlaczego obozy nie są rozliczane na czas i jak tego uniknąć?

To pytanie powinien zadać każdy komendant sam sobie i swojemu kwatermistrzowi 😉

Z obserwacji Okręgu wynika, że chyba najpoważniejszą przyczyną opóźnień są problemy z uzyskaniem dokumentów księgowych (faktur), gdy nie zostały one odebrane w odpowiednim czasie (w trakcie obozu) lub gdy jakieś dokumenty zostały zagubione. Innym powodem poważnych opóźnień jest bałagan w zapiskach kwatermistrzowskich, jeżeli osiąga stopień uniemożliwiający stwierdzenie poprawności salda (niezapisane zaliczki, dziesiątki luźnych karteczek itp). Problemów z terminowym rozliczeniem zazwyczaj nie mają obozy, które rzetelnie prowadzą dokumentację na bieżąco w trakcie obozu – polecamy gorąco to rozwiązanie!

Jeżeli z jakichkolwiek względów w danym momencie w trakcie obozu prowadzenie pełnej dokumentacji nie jest możliwe, zalecamy zastosowanie przynajmniej następujących praktyk kwatermistrzowskich:

  1. kwatermistrz wie jaki jest budżet obozu (suma dokonanych wpłat i ewentualnych dotacji),
  2. kwatermistrz wie ile obóz ma pieniędzy w każdym momencie (środki dostępne na koncie, gotówka, pobrane zaliczki),
  3. kwatermistrz wie ile obóz musi jeszcze wydać (w tym z pobranych zaliczek),
  4. kwatermistrz ma udokumentowane wszystkie dotychczasowe wydatki oraz wie jaka jest ich suma,
  5. wszystkie dokumenty są trzymane w jednej „teczce”,
  6. kwatermistrz najrzadziej raz dziennie sprawdza zgodność salda (budżet pomniejszony o sumę dotychczasowych wydatków powinien być równy sumie środków na koncie, gotówki i pobranych zaliczek). Bieżący tryb prowadzenia dokumentacji powinien zostać przywrócony, kiedy tylko stanie się to możliwe, zgodnie z art. 24 ust. 1 i 5 ustawy [20]: Księgi rachunkowe powinny być prowadzone rzetelnie, bezbłędnie, sprawdzalnie i bieżąco. (…) Księgi rachunkowe uznaje się za prowadzone bieżąco, jeżeli: (…) 3) ujęcie wpłat i wypłat gotówką, (…) następuje w tym samym dniu, w którym zostały dokonane.

Czy prawdą jest, że obozy przekraczające pewną wysokość składki programowej nie będą zatwierdzane?

Nie. Nie ma takich planów, choć z niepokojem obserwujemy przykłady zachowań niezgodnych z 9 punktem Prawa Harcerskiego, to nie uważamy, żeby takie ustalenie było zasadne. Ze względu na bardzo dużą różnorodność form, czasu trwania, miejsca oraz innych okoliczności harcerskich wyjazdów, a także ze względu na różne możliwości i potrzeby środowisk, w których działają nasze jednostki, nie jest możliwe ustalenie generalnego limitu wysokości „optymalnej” składki programowej. Przy planowaniu obozu apelujemy o rozsądek, uwzględnienie możliwości wszystkich naszych podopiecznych (w tym zastosowanie indywidualnego podejścia), a także o oszczędność zgodną z naszymi ideałami.

Zachęcamy instruktorów z różnych środowisk do wymiany wiedzy i doświadczeń z zakresu zagadnień organizacyjnych. Często przy organizacji obozów postępujemy w konkretny sposób, ponieważ „zawsze tak było”. Okazać się może, że w jakiejś sprawie, w działającej nieopodal innej drużynie „zawsze było” inaczej np. oszczędniej i lepiej. Zapraszamy do współpracy przy tworzeniu platformy wymiany „dobrych praktyk obozowych”, która ułatwiłaby taką komunikację – kontakt przez mail: [email protected].

LISTA PRZYPISÓW BIBLIOGRAFICZNYCH:

[1] USTAWA z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia,

[2] USTAWA z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi,

[3] USTAWA z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,

[4] USTAWA z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty,

[5] Odpowiedź Ministerstwa Edukacji Narodowej na zapytanie ZHR z dn. 21.04.2010 r. – sygn. DKS-II-AKar-613-10/10,

[6] USTAWA z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym,

[7] Instrukcja w sprawie wymagań higieniczno-sanitarnych dla stacjonarnych obozów pod namiotami, Główny Inspektor Sanitarny, 9 czerwca 2016 r., => na stronie Okręgu dostępna wersja z wektorową czcionką poddającą się wyszukiwaniu.

[8] USTAWA z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne,

[9] Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 listopada 2015 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi,

[10] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie wypoczynku dzieci i młodzieży,

[11] USTAWA z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych,

[12] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 stycznia 2012 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących liczby ratowników wodnych zapewniających stałą kontrolę wyznaczonego obszaru wodnego,

[13] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 6 marca 2012 r. w sprawie sposobu oznakowania i zabezpieczania obszarów wodnych (…),

[14] Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 27 lutego 2012 r. w sprawie wymagań dotyczących wyposażenia wyznaczonych obszarów wodnych, (…),

[15] Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 28 kwietnia 2011 r. w sprawie ewidencji kąpielisk oraz sposobu oznakowania kąpielisk i miejsc wykorzystywanych do kąpieli,

[16] Instrukcja w sprawie organizacji obozów i biwaków Naczelnictwa ZHR z dn. 25 marca 2016 r.,

[17] Uchwała Zarządu Okręgu Mazowieckiego ZHR nr 12/XV/16 z dn. 06 grudnia 2016 r.,

[18] USTAWA z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej,

[19] USTAWA z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty,

[20] USTAWA z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.

LISTA LINKÓW:

[1] http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20061711225

[2] http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082341570

[3] http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20042102135

[4] http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910950425

[5] http://zapytaj.zhp.pl/10487/trzyletniej-opieku%C5%84czo-wychowawczej-kierownikawypoczynku

[6] http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20000500580

[7] http://gis.gov.pl/images/instrukcja.pdf

[8] http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20011151229

[9] http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20150001989

[10] http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20160000452

[11] http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20112081240

[12] http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20120000108

[13] http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20120000286

[14] http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20120000261

[15] http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20110910527

[16] https://www.zhr.pl/wp-content/uploads/2014/01/Instrukcja-Organizacji-Oboz%C3%B3w-i-Biwak%C3%B3w.pdf

[17] https://mazowsze.zhr.pl/uchwala-zarzadu-okregu-dot-zapewnienia-opieki-medycznej-podczashal-i-haz/

[18] http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111741039

[19] http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970280152

[20] http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19941210591

Wskazówki dotyczące czytania aktów prawnych:

Dla większej świadomości warto czasem zajrzeć do tekstów źródłowych, z których wynika wiele wymagań dotyczących naszej pracy. Na stronie http://isap.sejm.gov.pl/ dostępne są wszystkie akty prawne (ustawy, rozporządzenia i inne opublikowane w Dzienniku Ustaw i Monitorze Polskim) w formie plików pdf (nowsze z wektorowym zapisem czcionki, co pozwala na łatwe wyszukiwanie haseł). W zakładce „pomoc” można znaleźć cenne wskazówki dotyczące serwisu. Przy każdym dokumencie znajduje się informacja, czy ma moc obowiązującą, czy został (i kiedy) uchylony. W przypadku ustaw nowelizowanych należy korzystać z tekstu ujednoliconego, który zawiera wszystkie poprawki.

Poniżej przedstawiamy hierarchię jednostek redakcyjnych, zgodnie z zasadami techniki prawodawczej. W dokumentach rangi ustawy zazwyczaj pomija się stopień paragrafu, a w rozporządzeniach i instrukcjach artykułu.

Hierarchia jednostek redakcyjnych aktów prawnych :

  1. Artykuł – Art. 1
  2. Paragraf – § 1
  3. Ustęp – 1.
  4. Punkt – 1)
  5. Litera – a)
  6. Tiret – „-” (czyta się: tiret pierwsze, tiret drugie itd.)